هر قوم و ملتي از قديم الايام ماههاي
مخصوص به خود را داشتهاند و قوم
بلوچ نيز يكي از اين اقوام است كه
ماههاي مخصوص به خود را دارد و اينكه
تعدادي از ماههاي آن مشابه زبان فارسي
است دليل بر اقتباس آنها از فارسي
نيست، چرا كه اين دو قوم هر دو ريشه
آريايي دارند و اشتراك واژگان و كلمات
در اين دو قوم مشتق از زبان پهلوي است
كه زبان مشترك ايرانيها بوده است.
اسامي ماهها كه در بين بلوچهاي منطقه
سراوان رايج هستند بدين قرارند:
1.
مهرگان
Mehregan
معادل فروردين:
زماني كه هواي خوب و معتدل ناگهان به
مدت سه روز سرد ميشود و با توجه به
ضرب المثل بلوچي براي زمان شروع اين
ماه «تي توك كه ارهنارو، شنك ار
تلارو» منظور موقعي است كه درخت انار
شروع به شكوفه دادن كرده و بزهاي كوهي
ميزايند. اين زمان بدترين موقع براي
شكار است، چرا كه باعث ميشود شكارها
بوي شكارچيان را احساس و فرار كنند.
2.
زرد بهار
Zard bahar
معادل ارديبهشت:
موقع گرايش سبزههاي اوايل بهار به
زرد
3
.
گدگ ترك
Gadag Terakk
معادل خرداد:
وقتي كه پوست بادامهاي كوهي شروع به
تركيدن كرده و ميافتد.
4.
هادر
Hader
معادل تير:
موقع رفتن عشاير به شهر براي جمعآوري
خرما و وزش باد لوار كه باد گرمي است
و باعث پخته شدن خرماهاي نارس ميشود.
5.
هامين
Hameyn
معادل مرداد:
موقع رسيدن خرماها
6.
ايرهت يه بهبو
Eyraht Ya bohbo
معادل شهريور:
موقع جمعآوري خرما
7.
بهشت
Bahest
معادل مهر:
موقع شخم زدن زمين براي كاشت جو و
گندم
8.
وردارك
Wardarok
معادل آبان:
موقع برگ ريزان
9.
مزرء
Mazra
معادل آذر:
موقع شروع سردي
10.
دي
Day
معادل دي:
موقع شروع چله زمستان
11.
مردار
Mordar
معادل بهمن:موقعي
كه درختان خشكيده بر اثر سرماي شديد
چله زمستان به صورت مرده معلوم
ميشوند.
12.
شهريرSahreyr
معادل اسفند:
موقعي كه
شدت سردي
هوا پايين آمده و هوا مطبوع و
دلانگيز مي گردد